Odtłuszczanie powierzchni – zrób to skutecznie!

5 kroków skutecznej dezynfekcji — kolejność ma znaczenie

Dezynfekcja pomieszczeń inwentarskich to pięcioetapowy proces. Pominięcie któregokolwiek kroku — szczególnie mycia pianowego — znacząco obniża skuteczność całej dezynfekcji. Dezynfektant nałożony na brudną powierzchnię nie dociera do patogenów ukrytych pod warstwą materii organicznej.

Krok 1. Czyszczenie mechaniczne — usuwanie materii organicznej

Pierwszy etap to fizyczne usunięcie obornika, ściółki, resztek pasz i większych zabrudzeń. Bez tego kroku piana myjąca i dezynfektant zużyją się na rozkład brudu, zamiast pracować na patogenach. Powierzchnie oczyść zgarniaczem, łopatą lub mechanicznie.

Krok 2. Mycie pianowe — Ecofoam Plus, FR-1, FR-3, FR-40

Mycie pianowe usuwa tłuszcz, biofilm i resztki materii organicznej, które zostały po czyszczeniu mechanicznym. Piana utrzymuje się na pionowych powierzchniach, dzięki czemu preparat działa dłużej niż roztwór wodny. Dezenfex oferuje cztery piany myjące dobierane według stopnia zabrudzenia i rodzaju osadu: Ecofoam Plus (zasadowy, 25 kg) do powierzchni porowatych, FR-1 (obojętny, 5 kg / 20 kg) do mycia ręcznego i odtłuszczania, FR-3 (lekko alkaliczny, 5 kg / 25 kg) do mycia pianowego i ręcznego oraz FR-40 (silnie alkaliczny, 7 kg / 28 kg) do mocno przylegających zanieczyszczeń. W zakładach przetwórstwa spożywczego sprawdza się Penngar Mousse A+ — silny kwaśny preparat do usuwania kamienia i białek. Pełną ofertę pian znajdziesz w kategorii środki czyszczące i odtłuszczające.

Krok 3. Spłukanie

Po myciu pianą spłucz powierzchnie wodą pod ciśnieniem. Resztki piany i brudu zneutralizują dezynfektant w kolejnym kroku, dlatego spłukanie jest obowiązkowe. Spłucz wszystkie powierzchnie — ściany, podłogi, koryta, poidła i kraty.

Krok 4. Dezynfekcja właściwa — Virkon S, Virex, BIOLENT POLANA

Dezynfekcja właściwa eliminuje patogeny, które zostały na czystych powierzchniach. Dobór preparatu zależy od zagrożenia epizootycznego i od tego, czy w pomieszczeniu są zwierzęta. Do typowej dezynfekcji rozpylanej najczęściej stosuje się Virkon S (bakteriobójczy i wirusobójczy, stężenie 1% — 200 g na 20 L roztworu roboczego, saszetka 200 g od 32,90 zł). Przy zagrożeniu ASF, ptasią grypą lub FMD coraz częściej wybiera się BIOLENT POLANA — nowy zamiennik Virkon S dostępny w opakowaniach 200 g, 5 kg, 10 kg i 20 kg. Jeśli dezynfekujesz w obecności zwierząt, sięgnij po Virex na bazie nadtlenku (od 29,49 zł), który jest dla nich bezpieczny. Pełny asortyment znajdziesz w kategorii preparaty do dezynfekcji powierzchni.

Krok 5. Suszenie i wietrzenie

Po dezynfekcji pomieszczenie potrzebuje czasu karencji — powierzchnie muszą wyschnąć, a resztki preparatu się rozłożyć. Dopiero potem wprowadzisz nową partię zwierząt. Dokładny czas karencji zależy od użytego preparatu i producenta — informację znajdziesz na etykiecie lub w karcie charakterystyki.

Metody dezynfekcji powierzchni w hodowli

W gospodarstwach stosuje się trzy metody aplikacji preparatów dezynfekcyjnych: dezynfekcję pianową, rozpylanie oraz fumigację (zamgławianie). Każda z nich ma inne zastosowanie i potrzebuje innego sprzętu.

Dezynfekcja pianowa — głębokie wnikanie w powierzchnie porowate

Piana dezynfekcyjna utrzymuje się na ścianach i pionowych powierzchniach dłużej niż zwykły roztwór — preparat ma wtedy więcej czasu, żeby wniknąć w pory betonu, spoiny i nierówności. W tej metodzie sprawdza się Hypred Force 7 — preparat bakteriobójczy, wirusobójczy i grzybobójczy, który zwalcza wirus ASF. Dostępny w opakowaniach 5 kg i 10 kg, w przedziale cenowym 399–499 zł. Do dezynfekcji pianowej potrzebujesz pianownika lub opryskiwacza z odpowiednią dyszą.

Dezynfekcja przez rozpylanie — Virkon S, Virex, BIOLENT POLANA

Rozpylanie to najpopularniejsza metoda dezynfekcji powierzchni płaskich — podłóg, koryt, sprzętu. Preparat rozpuść w wodzie zgodnie z instrukcją producenta i nanieś opryskiwaczem. Virkon S w stężeniu 1% (200 g na 20 L roztworu) nadaje się do typowych dezynfekcji bakteriobójczo-wirusobójczych. BIOLENT POLANA działa podobnie, ale producent opracował go pod kątem chorób epizootycznych (ASF, HPAI, FMD) — wybór preparatu zależy od aktualnego zagrożenia w regionie. Virex rozpylisz w obecności zwierząt, więc sprawdza się w chowie ciągłym — a dodatkowo nadaje się do sanityzacji wody pitnej i dezynfekcji linii pojenia.

Fumigacja (zamgławianie) — Fumagri Effisafe, Virosol, Viroshield

Fumigacja polega na rozpyleniu preparatu w postaci drobnej mgły za pomocą zamgławiacza. Mgła dociera do szczelin, kanałów wentylacyjnych i miejsc niedostępnych dla klasycznego opryskiwacza. Fumagri Effisafe (nowy preparat, który zastąpił Kilcox Extra) działa skutecznie na kokcydia, wirusy i bakterie — stosuj go do fumigacji pomieszczeń, sprzętu i pojazdów. Dostępny w opakowaniach 10 kg i 20 kg. Virosol na bazie aldehydu (1 kg / 10 kg / 20 kg, 64,94–429,95 zł) to silnie wirusobójczy preparat. Viroshield (5 L / 25 L) producent opracował specjalnie pod zamgławianie. Właściwości mgły poprawia Fog Enhancer (5 L, 184 zł) — nośnik, który zwiększa pokrycie powierzchni. Fumigację prowadź w pustych pomieszczeniach. Szczegóły bioasekuracji dla drobiu warto zweryfikować w wytycznych profilaktyki ptasiej grypy.

Preparaty dezynfekcyjne — porównanie

Poniższa tabela zestawia sześć preparatów dezynfekcyjnych Dezenfex. Dobór zależy od metody aplikacji, obecności zwierząt w pomieszczeniu i spektrum zagrożenia.

Wszystkie preparaty znajdziesz w kategorii preparaty do dezynfekcji powierzchni. Aktualne ceny Fumagri Effisafe i BIOLENT POLANA warto zweryfikować bezpośrednio w sklepie.

Piany myjące — czyszczenie przed dezynfekcją

Mycie pianą to obowiązkowy etap przed dezynfekcją właściwą. Dobór preparatu zależy od odczynu osadu, który usuwasz. Do tłuszczu i biofilmu sprawdza się odczyn alkaliczny, do kamienia i białek — kwaśny.

Pełny asortyment pian znajdziesz w kategorii środki czyszczące i odtłuszczające.

Bezpieczeństwo pracy z preparatami — środki ochrony osobistej

Preparaty dezynfekcyjne zawierają substancje, które mogą podrażniać drogi oddechowe, skórę i oczy. Praca bez odzieży ochronnej naraża operatora na kontakt z koncentratem preparatu — szczególnie przy rozrabianiu roztworu i aplikacji przez zamgławianie.

Podstawowy zestaw BHP przy dezynfekcji pomieszczeń inwentarskich obejmuje:

• Kombinezon jednorazowy z kapturem — 7,99 zł/szt. Chroni odzież roboczą przed kroplami preparatu.
• Rękawice nitrylowe HJR — 24,99–28,99 zł za 100 szt. Odporne na większość dezynfektantów.
• Ochraniacze na obuwie jednorazowe — 4 zł/para. Uzupełnienie kombinezonu, zwłaszcza przy pracy w strefie brudnej.
• Zestaw odzieży ochronnej ASF — 14,99 zł. Komplet: kombinezon + rękawice + pokrowce + czepek do bioasekuracji.

Pełny asortyment znajdziesz w kategorii odzież ochronna. Więcej o tym, kiedy odzież jednorazowa jest obowiązkowa, przeczytasz w artykule jednorazowa odzież ochronna — gdzie jest wymagana.

Preparaty przechowuj w oznakowanych pojemnikach, poza zasięgiem dzieci i zwierząt. Podczas aplikacji nie jedz, nie pij i nie pal. Po pracy umyj ręce i twarz — nawet jeśli miałeś rękawice i okulary.

Dezynfekcja a uzupełniające metody bioasekuracji

Dezynfekcja powierzchni to podstawowy element bioasekuracji, ale nie jedyny. W kompletnym systemie ochrony gospodarstwa uzupełniają ją maty dezynfekcyjne przy wejściach i wjazdach, sucha dezynfekcja ściółki oraz dezynfekcja rąk i narzędzi.

Przy wejściach i wjazdach do stref bioasekuracji zastosuj maty dezynfekcyjne w gospodarstwie. Maty nasącz preparatem dezynfekcyjnym (Virkon S, Virex lub BIOLENT POLANA) — dokładne dawkowanie znajdziesz w instrukcji obsługi mat dezynfekcyjnych. Do codziennej pielęgnacji ściółki w kurniku lub chlewni sprawdza się sucha dezynfekcja preparatem Stallofit z kategorii sucha dezynfekcja — nie wymaga ewakuacji zwierząt i możesz ją wykonywać codziennie.

Dla hodowców przydomowych — u których prawo jeszcze nie wymaga pełnego zestawu bioasekuracji — pokazujemy uczciwą granicę między metodami chemicznymi a domowymi w artykule dezynfekcja kurnika domowymi sposobami. Dezynfekcja powierzchni to jednak zawsze tylko jedna z warstw ochrony — uzupełnij ją higieną rąk w śluzach i na granicy stref (Sterillhand, Radisol SR) oraz wybranym preparatem do dezynfekcji rąk na fermie.

FAQ — najczęstsze pytania